Er is toch zever genoeg

Het is een beproefde gemakkelijkheidsoplossing voor columnisten die weer eens niks voor in hun column wisten, maar het blijft niettemin aangenaam de spot drijven met de comments onder online nieuwsartikels. Maar om al enigszins het clichématige dat volgt aan te kondigen en ook omdat mijn bladspiegel gebaat is bij een foto onder de openingsalinea eerst even dit:


En dan nu terzake, zoals ze bij Canvas zeggen. Het gamma aan belachelijke / idiote / misplaatste / verzuurde reacties is tegenwoordig namelijk verscheurend groot voor wie graag eens de draak wil steken met een van die gefrustreerde vrijetijdsopiniemakers die welhaast als strooiwagens hun mening over de belangrijkste nieuwssites verspreiden, zo mag onder andere blijken uit onderstaande reactie van een lezer van De Standaard op 18 december 2009:

Brussel telt veel werklozen, dus blijkbaar moet er voor diegenen die wel moeten werken niet gestrooid worden. Neem een kijkje in de zijstraten van de Louizalaan- een mooi zicht maar vraag ons niet om op tijd te zijn, ongeacht of je nu met de wagen of te voet bent- levensgevaarlijk. Ze kunnen het water niet zuiveren, laat staan enkele wegen berijdbaar houden. Proficiat Bruxelles.

Geef toe: geniaal in zijn eenvoud. In één comment de werkende Vlaming én de werkloze Brusselaar gelinkt aan een onbestrooide zijstraat van de Louizalaan. Het ongetwijfeld ironisch bedoelde proficiat is niet voor Brussel maar voor Bruxelles. Machtig. De volharding waarmee dit soort commentaarschrijvers alles door een communautaire bril ziet, begint stilaan op een verregaande vorm van sneeuwblindheid te lijken.

Nochtans mist de schrijver enkele open doelkansen en verraadt hij zich aldus als een onbezonnen beginneling. Zo vergeet hij te suggereren dat ze beter die werklozen eens aan het sneeuwruimen zouden zetten, zodat die ook eens iets terugdoen voor de werkende Vlaming in Brussel (die behalve de Brusselse werklozen ook nog eens de Waalse onderhoudt). Hij vergeet ook een allusie te maken op de milieutop in Kopenhagen en de aldaar centraal staande problematiek van de opwarming van de aarde:

Waarom kunnen ze trouwens al die Brusselse werklozen niet inzetten om sneeuw te ruimen, zodat de werkende Vlaming in Brussel op zijn werk geraakt om het onderhoudsgeld voor die werklozen te betalen. Maar nee, terwijl de steuntrekkers thuis genieten van het mooie uitzicht en ze daar in Kopenhagen de opwarming van de aarde proberen tegen te gaan in hun goed verwarmde congreszalen, zullen wij wel ploeteren in de koude en de sneeuw.

Behoorlijk gechargeerd ongetwijfeld, dit zelfverzonnen vervolg, maar op 18 december 2009 omstreeks 12u35, zei Jozef Berghmans:

Ik begrijp het niet meer. In Kopenhagen gaan ze al het mogelijke doen om de sneeuw niet te doen smelten, maar hier in België gaan ze massaal zout strooien om de sneeuw wel te doen smelten. Wat is het nu? Te koud of te warm? Allez, en gij nu.

Eet dat, gij klimatologen aller landen. Oké, er zal altijd wel een Jozef Bergmans zijn om die de verleiding niet kan weerstaan om wat gemakkelijk applaus te oogsten. En wie weet is 't wel humor. Maar Jozef heeft zwaarwegende vrienden, zoals deze politicus uit Oostende, in De Standaard van 11 december:

Waarom zou je water besparen als het in ons land zoveel regent? Er is toch water genoeg?

Dat we daar niet op gekomen waren! Dat drinkwater valt natuurlijk gewoon recht uit de hemel en ten huize Jean-Marie Dedecker (goed geraden) wordt de pasta gekookt met water uit de regenton.

Maar dat is nog lachen. Verontrustend wordt het in opiniestukken als dit van Bart Sturtewagen over het mislukken van de klimaattop in Kopenhagen (De Standaard, 19 december 2009):

De grootste uitdaging blijft uit te breken uit de cirkelredeneringen. Wachten op overheden, op technologie, op gebruikers of op geld levert niets op. Stap voor stap werken aan klimaatstrategieën en -strategietjes is de enige zinvolle weg. Dat was voor Kopenhagen zo en dat is na Kopenhagen helemaal onbetwistbaar.

Vrij vertaald maakt het niet zoveel uit dat autoconstructeurs zwaar gesubsidieerd hun verouderde technologieën blijven gebruiken in plaats van te innoveren. Dat de vleesindustrie zijn secundaire kosten (milieuvervuiling, gezondheidsrisico's door vlees vol antibiotica, CO2-uitstoot door een steeds toenemende veestapel) op de samenleving blijft afwentelen doordat de overheid laat betijen. Dat China en de VS zich niet willen verbinden tot een uitstootbeperking.

Als we maar allemaal netjes blijven sorteren, onze peertjes door spaarlampen vervangen en koken met seizoensgroenten. Als we hier en daar een windmolentje plaatsen om die klimaatdoemdenkers de wind uit de zeilen te halen en ondertussen wat prutsen aan een elektrische wagen die over 20 jaar op de markt komt. Dan komt alles wel goed. We worden allemaal een beetje low impact man light, en hopen dat JMD spontaan meedoet.

En als iedereen zout strooit voor zijn eigen deurtje, blijven alle straatjes berijdbaar.

Maar goed, ik vermoed dat ik volgens Bart Sturtewagen ondertussen vastzit in een cirkelredenering. Ik moet daar toch dringend eens uitbreken.

Alvast een prettig eindejaar gewenst, lieve lezers van me!

Zo is het gemakkelijk

Het was maar een klein artikeltje -ze moeten daar ook beseft hebben dat het een beetje raar klonk allemaal- maar het deed mij even met de ogen knipperen: De Standaard-journalist Pascal Dendooven heeft de Citibank Journalistic Excellence Award 2009 gewonnen. We kennen Citibank en zijn praktijken onderhand genoeg om te beseffen dat consumentenbelang daar niet voorop staat. We weten als gevormde middenklassers ook wat de taak van een journalist is: dat soort mistoestanden aan de kaak stellen.

In het kader van onze alertheid als kritische burger dienen we ons bijgevolg af te vragen:

Waarom deelt een bank prijzen uit aan economische journalisten?
En waarom aanvaarden journalisten die prijzen?

Het antwoord op de eerste vraag lijkt zo vanzelfsprekend dat ik wellicht de intelligentie van mijn lezers beledig door een uitkomst te suggereren - maar ik doe het toch, ik ben al veel te lang beleefd geweest: Zou er ergens een element van poging tot beïnvloeding in het spel kunnen zijn? We lezen verder.

Hij kreeg de prijs voor zijn bijdrages aan de negendelige reeks 'De Val van de Grootbanken', die gepubliceerd werd in november vorig jaar. De reeks, waaraan ook Nico Tanghe, Wouter Verschelden, Steven Samyn en Isabelle Albers meewerkten, reconstrueerde de dramatische crisis waar de Belgische grootbanken (Dexia, Fortis, Ethias en KBC) in het najaar van vorig jaar door werden getroffen.

Ah, een schouderklopje geven aan die ene die de concurrentie de vernieling in geschreven heeft en zijn verhaal wat extra cachet trachten te geven door het een 'Citibank Journalistic Excellence Award' op te spelden. Al vormt de samenstelling van de jury dan wel een aardig schaamlapje. Met twee journalisten in het panel en een professor economie en nog van dat fraais kunnen we bezwaarlijk beweren dat de top van Citibank een hand had in de keuze van de winnaar.

Bruno Colmant, President of the jury - Head of Euronext Brussels, and member of the Management Committee of NYSE Euronext
Rudy Aernoudt, Prof. European Economy
Jan Bohets, Senior Writer at De Standaard
Pierre Loppe, Editor in chief at La Libre Entreprise
Prof. dr. Frank Thevissen, Strategische Bedrijfs- en Organisatiecommunicatie

Bon, deze mensen helpen dus de suggestie ondersteunen dat Citibank zich uit een en al grootmoedigheid en als respectabele instelling bekommert om kwaliteitsjournalistiek. Die Jan Bohets is overigens met pensioen, I hold my horses. Maar waarom zou een economisch journalist zomaar een prijs aanvaarden vanwege een bank?

De prijs bestaat uit een twee wekend durend seminarie aan de Columbia University in New York.

Niet slecht, dat. Citibank dat een seminarie betaalt voor een economisch journalist, hoe weldenkend kan een bankinstelling zijn? Een seminarie met sprekers die betaald zijn door Citibank, evenwel. Zoals deze Bob Woodward. Economische congressen gesponsord door grootbanken, het klinkt al bij al toch een beetje als de gokchinees die de 'onderzoekscel gokfraude' financiert. Zou die Pascal Dendooven zijn excellence niet veeleer onderstreept hebben door die prijs te weigeren?

En hoe verklaren we eigenlijk het feit dat de economische crisis uiteindelijk ook voor de meeste economische analisten en journalisten als een verrassing kwam? In slaap gewiegd, platgeprijsd en -geprezen. Of incompetent. Of hun hoofdredacteuren waren niet geïnteresseerd in hun slechtnieuwsverhalen en moffelden ze ergens in het economisch katern weg. Of het interesseerde hen zelf niet en ze schreven maar wat over beurskoersen die op en neer gingen, als betrof het een verticale tennismatch. Of het kon ons niet schelen en dus hielden de kranten dat soort onheilsberichten maar weg van hun voorpagina's.

Het zijn vijf opties, en dat vergroot het risico op een foute gok, maar wat vaststaat is: De economische journalistiek kan wellicht een aantal Mikael Blomkvists gebruiken, het hoofdpersonage uit de 'Millenniumtrilogie' en een man die zijn journalistieke taak rechtlijnig vervult en er niets mee inzit om zijn collega-journalisten een veeg uit de pan te geven die hun beroepsdeontologie nogal rekbaar interpreteren. Iemand die niet enkel schrijft over cijfertjes en beurskoersen maar ook de manier van handelen en de (vaak afwezige) bankethiek op de kaart durft te plaatsen.

'Een romanpersonage', merkt mijn kwieke lezer op (gegroet, trouwens), 'zo is het gemakkelijk', maar dan wel een personage dat in meer dan een opzicht lijkt op zijn bedenker, de auteur Stieg Larsson, die bij leven wel eens met de dood bedreigd werd omwille van zijn compromisloze hoofdredacteurschap van het tijdschrift Expo. Dat soort figuur zou ons misschien van dit soort gênante 'economische verslaggeving' kunnen afhelpen. Als er weer eens gesnoeid moet worden bij de kwaliteitskranten ('t is lente voor iets), dan graag in dergelijke nietszeggende dagboekbijdrages aub.

Al was ook dat maar een klein artikeltje, natuurlijk.

Ook dat is de Ronde van Vlaanderen

Het stond in de gazet, bij monde van voorzitter van de Boerenbond Piet Van Themsche: "'Het water staat de landbouwbedrijven aan de lippen. Maar wij zijn niet zo zichtbaar als de banken of de autofabrieken. Dus is een campagne gepast." Een campagne die gisteren startte ergens ter hoogte van het Oost-Vlaamse Bottelare, alwaar ik passeerde in mijn poging een zonnige maar eenzame namiddag weg te fietsen. Net toen ik de grote baan van Merelbeke naar Hundelgem overgestoken was, hoorde ik op mijn linkerkant iemand luid 'eyla, eyla!' roepen.

Vermits ik netjes op de rijbaan aan het fietsen was en geen banden heb met de Zwalmstreek en er dus redelijkerwijs niemand aldaar van mijn recentelijke uitspattingen op de hoogte kan zijn, ging mijn blik al snel radargewijs op zoek naar de daadwerkelijk toegeroepenen. En jawel, daar stonden ze, even verderop aan de kant van de weg: een pregepensioneerd koppel, klaarblijkelijk pauzerend op fietstocht, dat iets onduidelijks aan het doen was aan de rand van een akker waarbij de hand van de mannelijke helft naar de grond en vervolgens weer naar boven ging.

Was het een papiertje dat gevallen was? Was het een oefening van de fit-o-meter? Was het een alternatieve bevoorrading? Of was het diefstal van gewassen? Ik weet het niet, maar nog altijd luid 'eyla' roepend stapte de boer van zijn tractor in de richting van de twee staatsbonners. Waarop die zich met kwieke step opnieuw op hun zadel hesen om hun tocht verder te zetten. Overpeinzend wat er precies gebeurd kon zijn, fietste ik hen voorbij, tot ik even later in mijn overpeinzingen gestoord werd door het geluid van gesmeerde kettingen achter mij. Ik keek achterom, ervan uitgaand dat ik vrij baan zou moeten geven aan enkele wielertoeristen.

Het was echter geen Volderke maar een kolderke. Ik wist eerlijk gezegd niet dat geprepensioneerden zo'n snelheid konden halen, met rechte rug op hun respectievelijke dames- en herenfiets. Terwijl hun leeftijdsgenoten anders toch altijd netjes over de hele breedte van de baan koppig in mijn weg blijven rijden. Mijn routebeschrijving droeg mij op even verder rechtsaf te slaan -wat ik ook deed- maar het geluid van een naderende tractormotor deed mij beslissen om even te stoppen en mijn groeiend vermoeden aan de zich achter mij afspelende realiteit te toetsen. En jawel. Ook van die tractoren wist ik niet dat die zo snel gingen.

Overigens weinig galant van de geprepensioneerde dat hij zijn vrouw zomaar op 10 seconden reed, zonder dat daar een Muur of een Bosberg of botsende ploegbelangen kwamen bij kijken. Ik gevoel nog altijd enige spijt dat ik er niet achteraan gefietst ben om de afloop mee te maken. En dat er geen helikopters of motoren met cameramannen in de buurt waren. En in retrospectief ook dat er geen boer met landbouwwerktuig in de buurt was toen Pozzato zondagmiddag zijn lege drinkbus ergens op een akker gooide. Want ik had het Michel Wuyts zo graag horen zeggen terwijl de tractor zich een weg baande tussen het volk op de Koppenberg:

'Ook dat is de Ronde van Vlaanderen'

Hoe de goede huisvader verraden werd

Eén woord, acht lettergrepen, klinkt als lagesnelheidsferrari en probeert net te opzichtig de waarheid geweld aan te doen. Goedehuisvaderaandelen, inderdaad. Tot voor de financiële crisis had ik het woord nog nooit gehoord. 'Huisvaderaandelen' lijkt mij dan ook een juistere benaming, dat aandelen kopen en goedehuisvaderschap iets met elkaar te maken hebben, zou ondertussen toch wel stilaan het rijk der fabelen bereikt moeten hebben.


Wat een goede huisvader wel doet? De afwas natuurlijk. En langetermijnsparen, eventueel. En pensioensparen ook. Ah, pensioensparen. Nog zo'n bizar woord. Zoveel jaren geleden plots het nieuwe wonderding: wie niet aan pensioensparen deed, was niet eens een huisvader of kon het nooit worden zo leek het wel, en af te trekken van de belastingen bovenop. En geef toe, klinkt er iets gezapiger, slaapverwekkender en minder gevaarlijk dan dat suffe 'pensioensparen'? Interviews met François de Keersmaeker tellen niet mee.

De brave huisvaders en huismoeders die dat best een goed idee vonden, wat geld opzij zetten voor later met een geruststellend kwaliteitslabel van Vadertje Staat, merken nu echter tot hun ontzetting dat ze feitelijk aandelen gekocht hebben en dat de waarde van hun pensioenspaaraandelen naar beneden dondert als had men er François aangehangen alvorens ze bij het beursafval te droppen. Daar had die bankdirecteur indertijd toch niets over gezegd?

Voor de zekerheid ben ik maar eens de definitie van 'sparen' gaan opzoeken in het woordenboek. Er stond in elk geval niet: 'Geld ter beschikking stellen van speculanten tot aan uw pensioengerechtigde leeftijd, met fiscale aftrekbaarheid om de rooien te sussen.' Waarom men het niet gewoon 'pensioenbeleggen' noemt? Omdat dat een lelijk woord is, veronderstel ik. Als het erom gaat goedehuisvadercentjes binnen te rijven, is esthetiek geen ijdel begrip in de bankwereld.

Ik ben er ook even mee begonnen toen ik net begon te werken en nog thuis woonde ("Ik zie dat je wat spaargeld over hebt - misschien moet je eens aan pensioensparen denken, dat is aftrekbaar"). In de vaste overtuiging dat het over sparen ging, althans meer wist men mij niet te vertellen en voor kleine lettertjes had ik geen tijd. Niet gejankt natuurlijk, ik ben jong, had de voorbije jaren toch andere prioriteiten dan pensioensparen en de beurzen hebben nog alle tijd om zich te herstellen eer ik mij terugtrek uit het beroepsleven. En wattafuk, dat ook.

Minder geluk hebben zij die rond deze tijd op welverdiende rust gaan en dachten dat hun spaargeld ergens veilig op de bank lag aan te dikken aan het gezapige tempo van François' buikomtrek. Door vetbetaalde CEO's allerhande werd er gerotzooid met hun centjes en nu de speeltijd voorbij is op de beurzen betalen zij de rekening. Nog minder geluk hebben zij die hun geld braafjes op een spaarrekening geplaatst hebben bij Kaupthing en nu maar kunnen hopen dat de zaak daar opgelost raakt. Niks geen 'speciale regeling' voor hen die vrede namen de rente van een internetspaarboekje.

Als daar maar geen goedehuisvaderdrama's van komen.