Posts tonen met het label religie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label religie. Alle posts tonen

woensdag 17 februari 2010

Uitgeklaard

Ik nestelde mij voor de tv voor 'In Godsnaam', over nonnetjes in het slotklooster van Brecht. Ik hoorde Annemie Struyf haar gespeeld-onwetende zelf spelen: 'Ik vind het zo raar dat ze hier nooit een goeiendag zeggen'. En nonnetjes die worstelen met hun keuze: 'Wat het de moeite waard maakt is wanneer je hem ziet. Maar die momenten zijn zeldzaam. Héél zeldzaam'. Oprechtheid die oprecht lijkt: ik had het niet verwacht maar vond het mooi.


Ik schrijf het op omdat ik het anders wellicht vergeet. Niet nu, niet morgen, maar over een jaartje of zo. Dan heb ik nog vaag weet van een tv-programma dat ik ooit zag met nonnetjes in een slotklooster ergens in de Kempen en met die ene, is het Lieve Blanckaert? nee, die andere, allé. En dat het daar toch heel stil is, in zo'n slotklooster, en weinig feestjes, dat ook.

Zo is het goed: vergeten moet, ik kan niet alles weten en ik moet nog zoveel vergeten. De winter van 2009-2010, bijvoorbeeld. De sneeuw, de kou, de ijzel, 'Het diner' van Herman Koch, 'Sprakeloos' van Tom Lanoye, de treinramp: het past niet meer in mijn hoofd, het moet eruit en wel snel. Ik kwel mezelf en bekijk nog eens die foto die ik nam van een besneeuwde Graslei. Kon wel februari 2010 geweest zijn maar nee, het was december 2009.

Mijn beste vrienden zie ik niet zo vaak. Misschien zijn het net daarom mijn beste vrienden: wat is het heerlijk om telkens weer een vroegere zelf te kunnen zijn. B.: wereldreiziger, Brusselaar, vrijgezel, langeafstandsfietser, notoir veronachtzamer van alles wat moet. De tegenhanger van nonnetjes in een slotklooster. Twee weken geleden was ik op een prachtige zaterdagvoormiddag in Brussel in de Marollen aan het rondsnuisteren, vlak bij waar hij woont. 'Ben op het Vossenplein, ben je thuis?' sms'te ik.

Een dagje later - het was ondertussen zondag en het regende en ik stond naast de autosnelweg te verkleumen in afwachting van de Verlosser in een autootje van Touring Wegenhulp - kwam zijn antwoord: 'Waar ben je juist? Ik kom af!' en even later 'Dedjuu dedjuu, ik keek er zo naar uit!' toen het misverstand uitgeklaard was. Dat gedoe met voorzichtjes polsen of je niet stoort zou eigenlijk niet mogen tussen vrienden, dus een volgende keer bel ik gewoon aan.

Ik had het niet meer verwacht maar vond het wel mooi.

zaterdag 19 september 2009

Voor wie Taouil

'In Nederland hebben ze rokerskerken'. Zoals enigszins te voorspellen viel, had mijn sympa eloquente collega een eigen invalshoek klaargestoomd voor het geval hij onverhoeds in een hoofddoekendebat zou terechtkomen, naar gewoonte een invalshoek die hem op zijn minst voor eventjes van alleenspreekrecht verzekerde.


Hij is een van de mensen die weten hoe zich te gedragen als mijn ochtendhumeur nog in de buurt is en zijn pogingen tot branie zijn doorspekt met mooie woorden waarvan ik het bestaan vergeten was of nooit gekend heb, dus ik laat hem graag zijn gedachten met mij delen. Hij leek het best een leuk initiatief te vinden, die rokerskerk, dat aantoonde hoe arbitrair het begrip 'levensbeschouwelijke tekens' wel niet is. Hij merkte ook op dat in onze syllabi 'Nederlands voor anderstaligen' verwezen wordt naar het doopsel, en vroeg zich enigszins wijsneuzerig af of dat dan ook een 'levensbeschouwelijk teken' is.

Genoeg stof voor mij om enkele alineaatjes mee te vullen -waarvoor mijn erkentelijkheid- maar uiteindelijk kwam ik niet te weten wat hij er nu van vond. Het werd mij vooral duidelijk dat de discussie niet op zijn niveau gevoerd werd, al vermoedde ik dat dat niveau zich ergens bevond waar minder welbespraakte stervelingen zich niet wagen en dat men er zich vooralsnog concentreert op informatiegaring en intensief denkwerk met het oog op een toekomstige nog te bepalen visie, wat niet noodzakelijkerwijze ook een standpunt veronderstelt. Het siert hem, aan visie meer gebrek dan aan standpunten dezer dagen.

Ik vind het een jammere zaak, dat 'algemeen hoofddoekenverbod' (behoudens aanpassingen ook van toepassing in het volwassenenonderwijs, stel je voor), en dan vooral het 'algemene' ervan en de manier waarop het er gekomen is. Fair genoeg dat enkele gemeenschapsscholen de hoofddoek willen verbieden omwille van wel-of-niet-bestaande groepsdruk, wie het onderwijs een beetje kent weet dat een directie -die nota bene jarenlang tegen de trend in de hoofddoek wél toeliet- zoiets niet beslist zonder daarover eerst goed na te denken. Jammer wel dat dan meteen het hele onderwijsnet op die kar springt om juridische consequenties te vermijden.

Het is ondertussen helemaal verworden tot zo'n 'van hogerhand door krachten die we niet beheersen' opgelegd verbod, dat niet anders kan dan wrevel opwekken bij de draagsters en hun omgeving. Het was dan ook lachen geblazen toen afgelopen maandag de kranten vol stonden met bezorgde bedenkingen van woordvoerders allerhande die niet zo te vinden waren voor het plan van aparte moslimscholen dat ondertussen om voor de hand liggende redenen zijn voedingsbodem rijk gecomposteerd zag.

'We willen scholen die een afspiegeling zijn van de maatschappij, en aparte moslimscholen brengen dat project in gevaar'

klonk het. Ach kom, we willen helemaal geen scholen die een afspiegeling zijn van de maatschappij. We willen scholen die een afspiegeling zijn van de maatschappij die wij voor ogen hebben (waar moderne moslims de hoofddoek erkennen als het teken van onderdrukking dat het volgens ons is en vervolgens afwerpen). Daar is zelfs niets mis mee, met goedkope praatjes wel.

Om ervoor te zorgen dat de ondertussen wat bedaarde gemoederen niet helemaal insluimerden, besloot de Staatsveiligheid vervolgens op weinig subtiele manier (in een televisieprogramma en bij monde van de directeur van de Staatsveiligheid) hun boekje open te doen over imam Taouil, een opgemerkt tegenstander van het hoofddoekenverbod.

Die imam Taouil is een toezichter bij De Lijn in Antwerpen die pretendeert voor de moslimgemeenschap te spreken maar die binnen diezelfde gemeenschap helemaal niet zo'n leidersfiguur is als hij zelf laat uitschijnen. Taouil wordt echter door de vaderlandse media zonder veel nadenken gretig opgevoerd als 'woordvoerder van de moslims in het hoofddoekendebat', tot terechte frustratie van andere groeperingen met een grotere aanhang die best ook wel wat zinnigs te zeggen hebben over de hele zaak en die een gematigder toon aanslaan.

Het is zelden gezien dat de Staatsveiligheid informatie (die overigens niet bepaald ophefmakend is, iederéén weet ondertussen dat die Taouil een behoorlijk conservatief sujet is en van strafbare feiten is vooralsnog geen sprake) zo openlijk en om politiek geïnspireerde redenen met het publiek deelt. Ik herinner mij althans niet dat de heer Alain Winants of een van zijn voorgangers ooit in Terzake is komen berichten over de banden van Filip Dewinter en co met neonazigroeperingen.

Gezagstrouw als ik ben ga ik er maar van uit dat deze opstoot van openheid van onze Staatsveiligheid geïnspireerd werd door goede bedoelingen, maar even later werd het echt eng toen 'Kind en Gezin' besloot om de vrouw van Taouil te schorsen als onthaalmoeder, niet omdat er in die zes jaar ook maar één klacht over haar geweest zou zijn, wel 'omdat haar man een extremist is':

'We hebben inderdaad besloten de samenwerking stop te zetten. We vonden dat er bij de onthaalmoeder in kwestie nog onvoldoende garantie bestond voor de integriteit van de kinderen. Haar echtgenoot wordt door de Staatsveiligheid in de pers een extremist genoemd.'

Het doet terugdenken aan de manier waarop Verhofstadt zoveel jaren terug zijn boekje te buiten ging door op het parlementair spreekgestoelte aan te kondigen dat hij Abou Jahjah zou laten arresteren, alsof de scheiding der machten niet meer dan een vodje papier is. Dankzij heel de heisa dreigt Taouil, de man die Antwerpse meisjes opriep om niet meer naar school te gaan als het hoofddoekenverbod gehandhaafd bleef, alsnog een leidersfiguur en zelfs een martelaar te worden. En we kunnen ons afvragen of het dat is wat we willen.

Of niet, en een sigaretje gaan roken.

maandag 24 maart 2008

Claus but no cigar

Onze streng-katholieke vrienden lieten nog eens van zich spreken afgelopen weekend. Eerst was er de reactie van Emmanuel Van Lierde van het katholieke blad Tertio op de 'religometer' van Anne Provoost, waarin die laatste een aantal graden van religiositeit onderscheidt - met als ergste graad het religeus fundamentalisme dat geweld een legitiem middel vindt om een godsdienst en zijn regels op te leggen aan andersdenkenden. De redacteur van het blad Tertio vond dat in de 'religometer' van Anne Provoost de zogenaamde atheïstische fundamentalist ontbrak. Hij verwees hierbij naar mensen als Richard Dawkins, die met 'The God Delusion' een boek schreef waarin hij onzin als het creationisme ontkracht. Dat dit blijkbaar al genoeg is om 'atheïstisch fundamentalist' genoemd te worden, zegt meer over de denktrant van Tertio dan over de heer Dawkins zelf. Er is in elk geval nog niets verloren voor Anne Provoost: 'God houdt van iedereen, ook van wie niet in hem gelooft', geeft Van Lierde ons nog mee. Hij is onze dankbaarheid waardig, nietwaar?




En dan was er natuurlijk het ophef over de euthanasie van Hugo Claus. "De wijze waarop sommigen deze daad niet alleen proberen goed te praten maar zelfs als het summum van edelmoedigheid de hemel inprijzen, stoot tegen de borst", aldus René Stockman van de Broeders van Liefde, die bijval krijgt van Wouter Beke, CD&V-voorzitter. Enkele vrienden van Claus hadden zijn daad inderdaad moedig genoemd in de media. Lijkt me vrij logisch, daar zijn vrienden voor. We mogen niet verwachten dat zij maar in nette katholieke traditie hun mond houden over die dingen waarover men van de katholieke kerk niet mag spreken, wel? Stockman concludeert echter: "Hier pretendeert een bepaalde groep in de samenleving, met een bepaalde levensfilosofie, de norm voor de gehele samenleving te bezitten en begaat de arrogantie deze op te dringen aan eenieder." Vroeger was dat gewoon dagdagelijkse geïnstitutionaliseerde kerkpraktijk natuurlijk, nu riskeert men al goddelijke aspiraties als men zijn respect betuigt aan de vrijwillige levensbeëindiging van een vriend.


"Zij die er een andere gedachte op nahouden zullen na al die verklaringen het behoorlijk moeilijk hebben om nog openlijk te durven spreken, en indien ze het toch aandurven en voor hun mening uitkomen dan weten ze dat ze als achterhaald, eng dom, kwezelachtig zullen worden afgedaan", aldus nog Stockman. Waarop hij deze voorspelling baseert komen we echter niet te weten. En ook nog: "Onder de (sic) mom van vrijheid van mening worden we gedwongen een opgedrongen mening in vrijheid over te nemen." Wie op welke manier iemand anders dwingt tot het overnemen van een mening krijgen we niet te horen. De Broeder van Liefde in kwestie kreeg in elk geval 2 opiniebladzijden in De Standaard om zijn zegje te doen, plaats genoeg om eventueel opgedrongen visies te ontkrachten. "Heeft Hugo Claus nagedacht wanneer hij deze stap zette welke boodschap hij zou geven naar deze mensen toe (die ook aan alzheimer lijden, DW), naar hun omstanders toe?", vraagt hij zich nog af. Mijn gok is van wel, meneer Stockman.

Gezien de bijzonder vage verwijzingen naar 'bepaalde kringen' in het artikel van René Stockman zal het 'de linkse kerk' misschien zijn, die ervoor zorgde dat overal zonder zever geschreven werd dat Hugo Claus euthanasie heeft laten uitvoeren en dat iedereen - ínclusief de katholieken - daar vrijuit zijn zeg mag over doen. In dat geval zou ik zeggen: Leve de linkse kerk! Of willen we terug naar de tijd van de fluisterwaarheden ('het schijnt dat Hugo Claus euthanasie laten plegen heeft')? Van een Broeder van Liefde had ik nu toch verwacht dat hij het credo 'over de doden niets dan goeds' tenminste een weekje zou eerbiedigen - wat hem niet belet om vrijuit zijn mening over euthanasie met ons te delen natuurlijk.

Ook Kardinaal Danneels slaagde er niet in om zijn resentement (het woord minachting wil ik niet gebruiken) jegens Claus en andere mensen die euthanasie plegen eventjes voor zichzelf te houden: "Door zomaar uit het leven te stappen antwoordt men niet op het probleem van lijden en dood. Men loopt er in een boog omheen en omzeilt het. Omzeilen is geen heldendaad," zo wist hij ons te vertellen tijdens zijn Paashomilie. Tip: Misschien moeten de gezamenlijke broeders en kardinalen van liefde maar eens overwegen om hun excuses aan te bieden aan de nabestaanden van Claus? Waarna het gesprek over euthanasie dan gevoerd kan worden zoals het hoort: in alle sereniteit en met respect voor ieders keuze. Of houdt God misschien toch net iets minder van wie niet in hem gelooft en heeft Claus dit aan zichzelf te danken?