Zo is het gemakkelijk

Het was maar een klein artikeltje -ze moeten daar ook beseft hebben dat het een beetje raar klonk allemaal- maar het deed mij even met de ogen knipperen: De Standaard-journalist Pascal Dendooven heeft de Citibank Journalistic Excellence Award 2009 gewonnen. We kennen Citibank en zijn praktijken onderhand genoeg om te beseffen dat consumentenbelang daar niet voorop staat. We weten als gevormde middenklassers ook wat de taak van een journalist is: dat soort mistoestanden aan de kaak stellen.

In het kader van onze alertheid als kritische burger dienen we ons bijgevolg af te vragen:

Waarom deelt een bank prijzen uit aan economische journalisten?
En waarom aanvaarden journalisten die prijzen?

Het antwoord op de eerste vraag lijkt zo vanzelfsprekend dat ik wellicht de intelligentie van mijn lezers beledig door een uitkomst te suggereren - maar ik doe het toch, ik ben al veel te lang beleefd geweest: Zou er ergens een element van poging tot beïnvloeding in het spel kunnen zijn? We lezen verder.

Hij kreeg de prijs voor zijn bijdrages aan de negendelige reeks 'De Val van de Grootbanken', die gepubliceerd werd in november vorig jaar. De reeks, waaraan ook Nico Tanghe, Wouter Verschelden, Steven Samyn en Isabelle Albers meewerkten, reconstrueerde de dramatische crisis waar de Belgische grootbanken (Dexia, Fortis, Ethias en KBC) in het najaar van vorig jaar door werden getroffen.

Ah, een schouderklopje geven aan die ene die de concurrentie de vernieling in geschreven heeft en zijn verhaal wat extra cachet trachten te geven door het een 'Citibank Journalistic Excellence Award' op te spelden. Al vormt de samenstelling van de jury dan wel een aardig schaamlapje. Met twee journalisten in het panel en een professor economie en nog van dat fraais kunnen we bezwaarlijk beweren dat de top van Citibank een hand had in de keuze van de winnaar.

Bruno Colmant, President of the jury - Head of Euronext Brussels, and member of the Management Committee of NYSE Euronext
Rudy Aernoudt, Prof. European Economy
Jan Bohets, Senior Writer at De Standaard
Pierre Loppe, Editor in chief at La Libre Entreprise
Prof. dr. Frank Thevissen, Strategische Bedrijfs- en Organisatiecommunicatie

Bon, deze mensen helpen dus de suggestie ondersteunen dat Citibank zich uit een en al grootmoedigheid en als respectabele instelling bekommert om kwaliteitsjournalistiek. Die Jan Bohets is overigens met pensioen, I hold my horses. Maar waarom zou een economisch journalist zomaar een prijs aanvaarden vanwege een bank?

De prijs bestaat uit een twee wekend durend seminarie aan de Columbia University in New York.

Niet slecht, dat. Citibank dat een seminarie betaalt voor een economisch journalist, hoe weldenkend kan een bankinstelling zijn? Een seminarie met sprekers die betaald zijn door Citibank, evenwel. Zoals deze Bob Woodward. Economische congressen gesponsord door grootbanken, het klinkt al bij al toch een beetje als de gokchinees die de 'onderzoekscel gokfraude' financiert. Zou die Pascal Dendooven zijn excellence niet veeleer onderstreept hebben door die prijs te weigeren?

En hoe verklaren we eigenlijk het feit dat de economische crisis uiteindelijk ook voor de meeste economische analisten en journalisten als een verrassing kwam? In slaap gewiegd, platgeprijsd en -geprezen. Of incompetent. Of hun hoofdredacteuren waren niet geïnteresseerd in hun slechtnieuwsverhalen en moffelden ze ergens in het economisch katern weg. Of het interesseerde hen zelf niet en ze schreven maar wat over beurskoersen die op en neer gingen, als betrof het een verticale tennismatch. Of het kon ons niet schelen en dus hielden de kranten dat soort onheilsberichten maar weg van hun voorpagina's.

Het zijn vijf opties, en dat vergroot het risico op een foute gok, maar wat vaststaat is: De economische journalistiek kan wellicht een aantal Mikael Blomkvists gebruiken, het hoofdpersonage uit de 'Millenniumtrilogie' en een man die zijn journalistieke taak rechtlijnig vervult en er niets mee inzit om zijn collega-journalisten een veeg uit de pan te geven die hun beroepsdeontologie nogal rekbaar interpreteren. Iemand die niet enkel schrijft over cijfertjes en beurskoersen maar ook de manier van handelen en de (vaak afwezige) bankethiek op de kaart durft te plaatsen.

'Een romanpersonage', merkt mijn kwieke lezer op (gegroet, trouwens), 'zo is het gemakkelijk', maar dan wel een personage dat in meer dan een opzicht lijkt op zijn bedenker, de auteur Stieg Larsson, die bij leven wel eens met de dood bedreigd werd omwille van zijn compromisloze hoofdredacteurschap van het tijdschrift Expo. Dat soort figuur zou ons misschien van dit soort gênante 'economische verslaggeving' kunnen afhelpen. Als er weer eens gesnoeid moet worden bij de kwaliteitskranten ('t is lente voor iets), dan graag in dergelijke nietszeggende dagboekbijdrages aub.

Al was ook dat maar een klein artikeltje, natuurlijk.

Ook dat is de Ronde van Vlaanderen

Het stond in de gazet, bij monde van voorzitter van de Boerenbond Piet Van Themsche: "'Het water staat de landbouwbedrijven aan de lippen. Maar wij zijn niet zo zichtbaar als de banken of de autofabrieken. Dus is een campagne gepast." Een campagne die gisteren startte ergens ter hoogte van het Oost-Vlaamse Bottelare, alwaar ik passeerde in mijn poging een zonnige maar eenzame namiddag weg te fietsen. Net toen ik de grote baan van Merelbeke naar Hundelgem overgestoken was, hoorde ik op mijn linkerkant iemand luid 'eyla, eyla!' roepen.

Vermits ik netjes op de rijbaan aan het fietsen was en geen banden heb met de Zwalmstreek en er dus redelijkerwijs niemand aldaar van mijn recentelijke uitspattingen op de hoogte kan zijn, ging mijn blik al snel radargewijs op zoek naar de daadwerkelijk toegeroepenen. En jawel, daar stonden ze, even verderop aan de kant van de weg: een pregepensioneerd koppel, klaarblijkelijk pauzerend op fietstocht, dat iets onduidelijks aan het doen was aan de rand van een akker waarbij de hand van de mannelijke helft naar de grond en vervolgens weer naar boven ging.

Was het een papiertje dat gevallen was? Was het een oefening van de fit-o-meter? Was het een alternatieve bevoorrading? Of was het diefstal van gewassen? Ik weet het niet, maar nog altijd luid 'eyla' roepend stapte de boer van zijn tractor in de richting van de twee staatsbonners. Waarop die zich met kwieke step opnieuw op hun zadel hesen om hun tocht verder te zetten. Overpeinzend wat er precies gebeurd kon zijn, fietste ik hen voorbij, tot ik even later in mijn overpeinzingen gestoord werd door het geluid van gesmeerde kettingen achter mij. Ik keek achterom, ervan uitgaand dat ik vrij baan zou moeten geven aan enkele wielertoeristen.

Het was echter geen Volderke maar een kolderke. Ik wist eerlijk gezegd niet dat geprepensioneerden zo'n snelheid konden halen, met rechte rug op hun respectievelijke dames- en herenfiets. Terwijl hun leeftijdsgenoten anders toch altijd netjes over de hele breedte van de baan koppig in mijn weg blijven rijden. Mijn routebeschrijving droeg mij op even verder rechtsaf te slaan -wat ik ook deed- maar het geluid van een naderende tractormotor deed mij beslissen om even te stoppen en mijn groeiend vermoeden aan de zich achter mij afspelende realiteit te toetsen. En jawel. Ook van die tractoren wist ik niet dat die zo snel gingen.

Overigens weinig galant van de geprepensioneerde dat hij zijn vrouw zomaar op 10 seconden reed, zonder dat daar een Muur of een Bosberg of botsende ploegbelangen kwamen bij kijken. Ik gevoel nog altijd enige spijt dat ik er niet achteraan gefietst ben om de afloop mee te maken. En dat er geen helikopters of motoren met cameramannen in de buurt waren. En in retrospectief ook dat er geen boer met landbouwwerktuig in de buurt was toen Pozzato zondagmiddag zijn lege drinkbus ergens op een akker gooide. Want ik had het Michel Wuyts zo graag horen zeggen terwijl de tractor zich een weg baande tussen het volk op de Koppenberg:

'Ook dat is de Ronde van Vlaanderen'

Het was de conductrice

En zo is ook de eerste verjaardag van dit blog (ik probeer sinds kort ook de Nederlandse markt te bespelen) geruisloos voorbijgegaan, zoals de slak die ik vanmorgen net niet met de fiets overreed op de brug over de Schelde tussen Ledeberg en de Burggravenlaan. Hoe dat beestje daar terechtgekomen was, is geen raadsel. Gewoon langs een of ander slijmspoor omhooggekropen, er net als ons allemaal van uitgaand dat het gras aan de andere kant veel groener is. Terwijl het er gewoon even grijs ziet van het fijn stof. 't Is echt geen wonder dat die huisjessleurders nooit topfuncties bereiken.


Sinds kort is het een selecte groep lijncontroleurs toegestaan de reizigers te fouilleren. 'Logisch, die mensen van de lijncontrole moeten nu eenmaal op zoek naar vetrolletjes', zou Freaq zeggen - of nee, zégt Freaq. Maar het is een goede maatregel, want laat ons wel wezen: het loopt de spuigaten uit met die agressie op het openbaar vervoer. Zo snakte eventjes geleden een conductrice op de probleemlijn Gent-De Panne iets te gretig de key card uit mijn handen die ik uit eenmalige vergetelheid te laat aan het invullen was. 'U weet toch wanneer u uw key card moet invullen!' snauwde ze mij toe, zich weinig moeite getroostend om te verhullen dat het geen vraag betrof. Vervolgens peperde ze mij in dat ik haar dankbaar mocht zijn dat ik geen boete kreeg. Vreemd genoeg werd ik geen gevoelens van dankbaarheid gewaar maar bekroop mij integendeel de aandrang om toch maar mijn boete te betalen teneinde geen dankbaarheid verschuldigd te zijn. Wat ik niet deed, het zal een béétje gaan.

Diezelfde avond blafte een lijnchauffeur mij af omdat hij vond dat ik te laat naar zijn zin aangegeven had dat hij moest stoppen. Ik dacht 'Hé man, ik stond al molenwiekend in het midden van de straat toen jij nog een onbetekenende stip aan gindse horizon was, en sorry dat ik mijn vuurpijlen niet bij heb vandaag. En ja, natuurlijk krijgt u mijn vervoersbewijs te zien, daarvoor hoeft het volume niet op tien.' Maar ik zei 'sorry', stak mijn Omnipass terug, begaf mij naar mijn zitplaats en bedacht dat ook deze man waarschijnlijk gewoon eens stoom moest kunnen aflaten na een lange werkdag en dat ik wellicht een nieuw geval van huiselijk geweld had helpen voorkomen. Neen, al goed dat die reizigers nu gefouilleerd kunnen worden: ook het aantal zedendelicten gaat straks vast in vrije val binnen de bevolkingsgroep werknemers van openbare vervoersmaatschappijen.

Een dag later werd ik ziek. Antwoorden zoekende op het plafond, besefte ik plots: 'Ze ruiken hun prooi. 'Ik moet er al verzwakt uitgezien hebben. Ik was voor hen een slak die ze konden ontwijken maar die ze besloten te overrijden.' Vreemd, want de slak waarmee ik me toen vereenzelvigde dook in de chronologie van mijn bestaan pas deze morgen op. Maar dat maakt niet uit, zo leerde mij een collega die aan hypnosetherapie doet: 'Met hypnose kan je om het even welk beeld op je harde schijf planten, zodat je terugvalt op andere uitgangspunten, die je helemaal zelf kan bepalen'. Ik dacht aan de film 'Eternal sunshine of the spotless mind' en heel eventjes ook aan Eline Berings maar kreeg de kans niet om dat te vertellen: achter mij hoorde ik een deur opengaan.

Het was de conductrice.